Trong bối cảnh chi phí năng lượng ngày càng tăng cao và các quy định pháp luật về môi trường ngày càng khắt khe, việc sở hữu đội ngũ nhân sự am hiểu về quản lý và kiểm toán năng lượng là chìa khóa để doanh nghiệp phát triển bền vững.

Đặc biệt, đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm, việc bổ nhiệm Người quản lý năng lượng có chứng chỉ do Bộ Công Thương cấp là quy định bắt buộc. Bài viết dưới đây của GEESCO sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ hơn về hai vị trí then chốt này và tầm quan trọng của việc tham gia các khóa đào tạo chuyên sâu.

1. Người quản lý năng lượng và Kiểm toán viên năng lượng là ai?

Dù cùng hoạt động với mục tiêu tiết kiệm năng lượng, hai vị trí này có vai trò và phạm vi công việc hoàn toàn khác biệt:

• Người quản lý năng lượng: Là nhân sự nội bộ của doanh nghiệp, chịu trách nhiệm xây dựng và duy trì hệ thống quản lý năng lượng hằng ngày. Họ là người trực tiếp theo dõi mức tiêu thụ, lập kế hoạch tiết kiệm năng lượng 1 năm và 5 năm (theo Thông tư 25/2020/TT-BCT), đồng thời đôn đốc nhân viên trong nhà máy thực hiện các biện pháp sử dụng năng lượng hiệu quả.

• Kiểm toán viên năng lượng: Là chuyên gia kỹ thuật bậc cao, thường làm việc cho các đơn vị tư vấn độc lập (hoặc có thể là nhân sự nội bộ của các tập đoàn lớn). Họ sử dụng các thiết bị đo lường chuyên dụng để khảo sát, phân tích và đánh giá toàn diện hệ thống tiêu thụ năng lượng của nhà máy định kỳ (3 năm một lần), từ đó chỉ ra các điểm lãng phí và đề xuất giải pháp kỹ thuật chuyên sâu để khắc phục.

2. Quy định bắt buộc từ cơ quan quản lý nhà nước

Căn cứ theo Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả (Luật số 50/2010/QH12) và các văn bản hướng dẫn thi hành, các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm (tiêu thụ từ 1.000 TOE/năm đối với công nghiệp và 500 TOE/năm đối với công trình xây dựng) bắt buộc phải tuân thủ các điều kiện sau:

• Bắt buộc phải bổ nhiệm Người quản lý năng lượng: Nhân sự được bổ nhiệm phải sở hữu chứng chỉ Người quản lý năng lượng hợp lệ do Bộ Công Thương cấp.

• Bắt buộc thực hiện kiểm toán năng lượng: Báo cáo kiểm toán năng lượng định kỳ phải được thực hiện và ký duyệt bởi đội ngũ có chứng chỉ Kiểm toán viên năng lượng do Bộ Công Thương cấp.

Nếu doanh nghiệp không tuân thủ việc bổ nhiệm nhân sự có chứng chỉ hoặc không thực hiện kiểm toán đúng hạn, sẽ phải đối mặt với các mức xử phạt vi phạm hành chính rất nặng trong lĩnh vực năng lượng.

3. Đối tượng nào nên tham gia khóa đào tạo?

Các khóa đào tạo chứng chỉ quốc gia này được thiết kế dành riêng cho:

• Cán bộ kỹ thuật, kỹ sư cơ điện (MEP), kỹ sư bảo trì tại các nhà máy, xí nghiệp, cơ sở sản xuất.

• Trưởng ca vận hành, trưởng phòng kỹ thuật, giám đốc nhà máy.

• Cán bộ quản lý an toàn, sức khỏe và môi trường (HSE) muốn mở rộng chuyên môn sang lĩnh vực năng lượng và phát thải.

• Cán bộ quản lý hệ thống cơ điện tại các tòa nhà thương mại, bệnh viện, khách sạn lớn.

• Các cá nhân định hướng phát triển sự nghiệp trở thành chuyên gia tư vấn, đánh giá tiết kiệm năng lượng chuyên nghiệp.

4. Lợi ích khi doanh nghiệp cử nhân sự đi đào tạo

Việc cử nhân sự tham gia khóa đào tạo và thi lấy chứng chỉ của Bộ Công Thương không chỉ để đối phó với các đợt thanh tra, mà còn mang lại giá trị thực tiễn to lớn:

• Xây dựng đội ngũ nòng cốt: Doanh nghiệp sẽ có những chuyên gia nội bộ đủ năng lực nhận diện các điểm thất thoát điện, than, dầu, khí nén ngay trong quá trình vận hành hằng ngày.

• Chủ động lập kế hoạch và báo cáo: Nhân sự được đào tạo sẽ tự tin thao tác trên Hệ thống Cơ sở dữ liệu năng lượng quốc gia (dataenergy.vn), tự lập báo cáo tình hình sử dụng năng lượng và kế hoạch 1 năm, 5 năm một cách chuẩn xác, tránh sai sót dẫn đến việc phải giải trình nhiều lần.

• Tối ưu hóa chi phí đầu tư: Một người quản lý năng lượng giỏi sẽ biết cách đánh giá các giải pháp kỹ thuật, tính toán thời gian hoàn vốn (ROI) trước khi tham mưu cho Ban Giám đốc đầu tư mua sắm thiết bị mới (như biến tần, hệ thống thu hồi nhiệt, hay thiết bị kiểm soát lưu lượng khí nén IFC).

• Tiền đề cho kiểm kê khí nhà kính: Dữ liệu năng lượng minh bạch do Người quản lý năng lượng thu thập chính là đầu vào quan trọng nhất để doanh nghiệp thực hiện báo cáo kiểm kê khí nhà kính và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững ESG.

5. Đồng hành cùng GEESCO trong công tác đào tạo chuyên môn

GEESCO không chỉ là đơn vị tư vấn kỹ thuật mà còn là cầu nối giúp doanh nghiệp chuẩn hóa năng lực đội ngũ. Chúng tôi thường xuyên phối hợp tổ chức, hỗ trợ học viên tham gia các khóa đào tạo và ôn thi cấp chứng chỉ Người quản lý năng lượng, Kiểm toán viên năng lượng do Bộ Công Thương quy định.

Với kinh nghiệm thực chiến từ hàng trăm dự án kiểm toán năng lượng và môi trường, các chuyên gia của GEESCO luôn sẵn sàng đồng hành, chia sẻ những bài học thực tế nhất, giúp học viên không chỉ vượt qua kỳ thi quốc gia mà còn áp dụng thành công kiến thức vào chính nhà máy của mình.

Để tìm hiểu lịch khai giảng các khóa đào tạo gần nhất và nhận tư vấn về thủ tục đăng ký, quý doanh nghiệp vui lòng liên hệ:

• Hotline: 0911.023.982

• Website: www.geescovietnam.com.vn/

• Email: geescovietnam@gmail.com